Jeden z siedmiu portretów z serii kompletowanej w latach 1770-1775 przez Stanisława Augusta do wystroju Gabinetu Monarchów Europejskich w Zamku Królewskim w Warszawie.

Stanisław August zamówił portret papieża u Pompeo Girolamo Batoniego (1708-1787), jednego z najbardziej uznanych europejskich portrecistów tego czasu. Batoni wykonał replikę swojego wcześniejszego dzieła – portretu Piusa VI z 1775 roku (obecnie Galleria Sabauda w Turynie; sygnowany: "Alla Santita di N.ro Sig.re/ Papa Pio VI/ Per/ P. Batoni/ Pinxit 1775"). Obraz zamkowy namalowany został w 1780 roku i przysłany do Warszawy w 1781 roku, co potwierdzają źródła.

Giovanni Angelo Braschi (1717-1799), papież Pius VI od 1775 roku, przedstawiony jest w obszytej białym futrem mozzettcie, ze stułą haftowaną złotem, białej sutannie, rokiecie i piusce. Zaplecek fotela zdobią rzeźbione kartusze z herbem Braschich, zwieńczone tiarą i skrzyżowanymi kluczami św. Piotra. Po prawej widoczny jest posąg Minerwy (bogini mądrości), bądź Romy (bogini Rzymu).

Obraz (nr 1974 w katalogu królewskiej galerii), zawisł w Gabinecie Monarchów w 1786 roku. W 1832 roku wywieziony przez Rosjan w ramach represji po powstaniu listopadowym (Kreml – Orużejnaja Pałata), w 1922 roku powrócił do Zamku, rewindykowany na mocy traktatu ryskiego. W czasie II wojny wywieziony przez Niemców, 1945 roku przejęty przez Armię Czerwoną i umieszczony w Ermitażu w Petersburgu, 1956 roku rewindykowany, przechowywany był w Muzeum Narodowym w Warszawie, a w 1984 roku został ponownie zawieszony w odbudowanym Zamku.

Obraz jest sygnowany na dokumencie trzymanym przez papieża: "Alla Santitá/ di Nro Sig./ Papa Pio VI./ Pompeo/ Batoni/ dipinto"

[Dorota Juszczak]
[Alicja Jakubowska]