Wróć do poprzedniej strony

Dodaj do ulubionych
Podstawowe informacje

Medal nagrodowy Stanisława Augusta PRAEMIANDO INCITAT

Stanisław August (król Polski ; 1732-1798) (władca), Holzhaeusser, Jan Filip (1741-1792) (autor)
ZKW.N.335
Miejsce powstania/znalezienia
Polska (kraj)
Datowanie
b.d. /1792/ (grawer. 1813)
Technika
srebrzenie
Tworzywo
metal
Rodzaj
medal
Rozwiń
Dział
Gabinet Numizmatyczny
Własność
Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum
Wymiary
32 mm x 48 mm
Waga
42,32 g
Opis tekstowy

Medal nagrodowy Stanisława Augusta PRAEMIANDO INCITAT

Stanisław August (król Polski ; 1732-1798) (władca), Holzhaeusser, Jan Filip (1741-1792) (autor)
ZKW.N.335
Według E. Raczyńskiego medal ten miał być nagrodą w dziele "nauki, umiejętności i sztuk wyzwolonych". Z kolei A. Więcek pisze: "Medal »Nagradzając zachęca« miał charakter wyróżnieniowy i przyznawany był przez króla osobom zasłużonym, które nie posiadały jeszcze orderów bądź medalu »Merentibus«.

Medal był bity od końca lat 60. przypuszczalnie do III rozbioru włącznie". Mała liczba medali przeczy jednak sugestii o tak długim biciu i o funkcji. Napis PRAMIANDO INCITAT wskazywać może na związek tego medalu z Orderem św. Stanisława, ustanowionym w 1765 r. – jest to bowiem również dewiza orderu. H. Sadowski dodaje, że medal noszony mógł być, podobnie jak krzyż orderowy, na morowej, pąsowej wstążce. Medal mógł więc poprzedzać wręczanie właściwego orderu, jak było to w przypadku znacznie późniejszego Orderu Virtuti Militari. Także ozdobienie napisu na rewersie trzema wieńcami w tym samym porządku, co na medalach Merentibus sugerowałby jego emisję na lata po 1766.

Portret króla na awersie to oficjalny wizerunek autorstwa Jana Filipa Holzhaeussera, stosowany od 1766 r. Forma medalionu jest zbliżona do odznaczeń medalowych Virtuti Militari i Virtuti Civili, co z kolei może wskazywać podobną datę powstania – ok. 1792 r. E. Raczyński, nie datując medalu, również umieszcza wszystkie te trzy odznaczenia obok siebie. Medal ten nie jest wymieniany przez Albertrandiego w rękopisach ani w publikowanych przez M. Kurnatowskiego zapiskach A. Schroedera z 1797 r., co może sugerować, że znane egzemplarze to jedynie próby niezrealizowanego odznaczenia. Istnieją wersje medalu bez uszka i przywieszki niezakończone festonem, również jednostronne, a także odlewy ołowiane.

[Juliusz W. Zacher, Marta Męclewska]
Czytaj więcej
Wystawy

Medal nagrodowy Stanisława Augusta PRAEMIANDO INCITAT

Stanisław August (król Polski ; 1732-1798) (władca), Holzhaeusser, Jan Filip (1741-1792) (autor)
ZKW.N.335

Order Świętego Stanisława (1765-1831). W 250 rocznicę powołania orderu., Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum, Zamek Królewski - Nowa Sala Poselska, 8.V.2015-15.VIII.2015

Order Świętego Stanisława (1765-1831). W 250 rocznicę powołania orderu. Praemiando Incitat, Zamek Królewski na Wawelu - Państwowe Zbiory Sztuki, Zamek Królewski na Wawelu, 14.IX.2015-6.XII.2015

Praemiando Incitat. Order Świętego Stanisława (1765-1831)., Muzeum Narodowe Pałac Wielkich Książąt Litewskich, Pałac Wielki Książąt Litweskich, 16.II.2016-8.V.2016